Rijping van wijn op hout

Wijn gerijpt op hout wordt vaak geassocieerd met luxe en kwaliteit . Hout geeft extra geur en smaakstoffen aan de wijn.
Niet alle wijnen zijn geschikt om te rijpen in houten vaten.
Jonge, frisse, fruitige wijnen gisten en rijpen in RVS tanks, de fruitaroma´s worden hier beter in bewaard. Dit noemt men reductieve rijping.
Wijnen gerijpt in houten vaten onder invloed van zuurstof noemt men oxidatieve rijping.
Niet alleen rode wijnen zijn geschikt voor hout rijping, ook witte wijnen kunnen op hout worden gerijpt. De witte wijn wordt donkerder en romiger.

Welk hout wordt er gebruikt

In het verleden zijn er vele houtsoorten gebruikt voor rijping van de wijn. Acacia, beuken, kastanje, maar de eik bleek de beste houtsoort te zijn.
De varianten die hiervoor het meest gebruikt worden zijn de Franse en Amerikaanse eik.
Voor de wijnmaker zijn vaten duur in aanschaf, een vat van 225 liter, ook wel een barrique genoemd kost toch al gauw € 800 en aan één vat heeft de wijnmaker niet genoeg. Er zijn ook grotere houten vaten deze noemt men foeders. Je begrijpt wel dat de wijn hier minder in aanraking komt met het hout en de invloed van het hout op de wijn veel minder van invloed is.
Om kosten te besparen worden in plaats van houten vaten steeds meer de roestvrijstalen tanks gebruikt waarbij aan de wijn houtsnippers of eikenhouten staven worden toegevoegd.

Het verschil tussen Frans en Amerikaans eiken

Het Franse eiken geeft een verfijndere smaak af aan de wijn. Het Franse eiken heeft minder invloed op de tannine en de wijn zal langer in de vaten rijpen dan bij het Amerikaans eiken.
Frans eiken wordt gespleten en geeft een subtielere smaak af, dit betekent wel dat dit hout duurder is en door het splijten ontstaat meer afval. Amerikaans eiken wordt gezaagd en hierbij zal de eiken smaak veel meer aanwezig zijn, mogelijk komen hier meer tannines bij vrij. Het Amerikaans eiken is ook minder poreus dan het Franse eiken.
Het hout wordt bij voorkeur langzaam en lang gedroogd, ongeveer 3 jaar, dit geeft een betere kwaliteit. Lang gedroogd geeft hout, vanille en kruidige aroma’s af aan de wijn en de tannines zijn minder agressief.
Deze geur en smaakstoffen zijn veel minder aanwezig bij snel in de oven gedroogd hout.

Toasten van het hout

Een zeer belangrijke factor bij het maken van de vaten is het toasten of roosteren van het hout. Vroeger werden er vaten gebruikt die al eerder voor andere levensmiddelen, zoals vis waren gebruikt. Om deze smaken te verwijderen werd het hout eerst geroosterd zodat deze andere geuren en smaken geen invloed kregen op de wijn.
Tegenwoordig is het een zeer belangrijke factor bij het maken van de vaten.
Het toasten gebeurd in 3 verschillende gradaties en elk heeft zijn invloed op de wijn.
* Licht toasten, hier krijgt de wijn een natuurlijk houtachtig karakter
* Medium toasten, de wijn krijgt meer vanille en karamelachtige aroma´s
* Zwaar of Heavy toasten geeft de wijn aroma´s van rook en kruiden

Wist je dat…….


* De houten vaten moeten regelmatig gedraaid worden.
* De wijn rijpt niet in één vat maar wordt overgebracht naar andere vaten om de wijn te scheiden van het bezinksel en te laten ademen.
* Een 225 liter vat absorbeert tijdens het proces 5 tot 6 liter wijn.
* 2 tot 5% van de wijn verdampt uit het vat, de vaten worden dan ook regelmatig bijgevuld.
* Gebruikte vaten hebben minder geur en smaakafgifte. Het hout is meer poreus en er zal meer verdamping van de wijn plaatsvinden. De poriën in het hout zijn grotendeels gesloten door wijnsteenzuur afzetting. Vaten kunnen tot wel 5 jaar gebruikt worden.
* Met het rijpen van de wijnen in oude vaten krijgt de wijn een grotere complexiteit.
* Het grootste houten wijnvat gemaakt is van 135 eikenbomen en meer dan 200.000 liter wijn bevat.