Rijping van wijn op hout

Wijn gerijpt op hout wordt vaak geassocieerd met luxe en kwaliteit . Hout geeft extra geur en smaakstoffen aan de wijn.
Niet alle wijnen zijn geschikt om te rijpen in houten vaten.
Jonge, frisse, fruitige wijnen gisten en rijpen in RVS tanks, de fruitaroma´s worden hier beter in bewaard. Dit noemt men reductieve rijping.
Wijnen gerijpt in houten vaten onder invloed van zuurstof noemt men oxidatieve rijping.
Niet alleen rode wijnen zijn geschikt voor hout rijping, ook witte wijnen kunnen op hout worden gerijpt. De witte wijn wordt donkerder en romiger.

Welk hout wordt er gebruikt

In het verleden zijn er vele houtsoorten gebruikt voor rijping van de wijn. Acacia, beuken, kastanje, maar de eik bleek de beste houtsoort te zijn.
De varianten die hiervoor het meest gebruikt worden zijn de Franse en Amerikaanse eik.
Voor de wijnmaker zijn vaten duur in aanschaf, een vat van 225 liter, ook wel een barrique genoemd kost toch al gauw € 800 en aan één vat heeft de wijnmaker niet genoeg. Er zijn ook grotere houten vaten deze noemt men foeders. Je begrijpt wel dat de wijn hier minder in aanraking komt met het hout en de invloed van het hout op de wijn veel minder van invloed is.
Om kosten te besparen worden in plaats van houten vaten steeds meer de roestvrijstalen tanks gebruikt waarbij aan de wijn houtsnippers of eikenhouten staven worden toegevoegd.

Het verschil tussen Frans en Amerikaans eiken

Het Franse eiken geeft een verfijndere smaak af aan de wijn. Het Franse eiken heeft minder invloed op de tannine en de wijn zal langer in de vaten rijpen dan bij het Amerikaans eiken.
Frans eiken wordt gespleten en geeft een subtielere smaak af, dit betekent wel dat dit hout duurder is en door het splijten ontstaat meer afval. Amerikaans eiken wordt gezaagd en hierbij zal de eiken smaak veel meer aanwezig zijn, mogelijk komen hier meer tannines bij vrij. Het Amerikaans eiken is ook minder poreus dan het Franse eiken.
Het hout wordt bij voorkeur langzaam en lang gedroogd, ongeveer 3 jaar, dit geeft een betere kwaliteit. Lang gedroogd geeft hout, vanille en kruidige aroma’s af aan de wijn en de tannines zijn minder agressief.
Deze geur en smaakstoffen zijn veel minder aanwezig bij snel in de oven gedroogd hout.

Toasten van het hout

Een zeer belangrijke factor bij het maken van de vaten is het toasten of roosteren van het hout. Vroeger werden er vaten gebruikt die al eerder voor andere levensmiddelen, zoals vis waren gebruikt. Om deze smaken te verwijderen werd het hout eerst geroosterd zodat deze andere geuren en smaken geen invloed kregen op de wijn.
Tegenwoordig is het een zeer belangrijke factor bij het maken van de vaten.
Het toasten gebeurd in 3 verschillende gradaties en elk heeft zijn invloed op de wijn.
* Licht toasten, hier krijgt de wijn een natuurlijk houtachtig karakter
* Medium toasten, de wijn krijgt meer vanille en karamelachtige aroma´s
* Zwaar of Heavy toasten geeft de wijn aroma´s van rook en kruiden

Wist je dat…….


* De houten vaten moeten regelmatig gedraaid worden.
* De wijn rijpt niet in één vat maar wordt overgebracht naar andere vaten om de wijn te scheiden van het bezinksel en te laten ademen.
* Een 225 liter vat absorbeert tijdens het proces 5 tot 6 liter wijn.
* 2 tot 5% van de wijn verdampt uit het vat, de vaten worden dan ook regelmatig bijgevuld.
* Gebruikte vaten hebben minder geur en smaakafgifte. Het hout is meer poreus en er zal meer verdamping van de wijn plaatsvinden. De poriën in het hout zijn grotendeels gesloten door wijnsteenzuur afzetting. Vaten kunnen tot wel 5 jaar gebruikt worden.
* Met het rijpen van de wijnen in oude vaten krijgt de wijn een grotere complexiteit.
* Het grootste houten wijnvat gemaakt is van 135 eikenbomen en meer dan 200.000 liter wijn bevat.


Malbec: de druif en de wijn

Kleur, geur en smaak van de Malbec druif.

De Malbec druif zou ooit door een Hongaarse boer zijn geintroduceerd in Zuid West Frankrijk. Hij wordt in de regio Cahors ook wel Cot of Auxerrois genoemd.
De druif is klein van vorm en diep paars van kleur, hij heeft een dikke schil en heeft daarom veel zon nodig, hij groeit het beste in een warm en droog klimaat. Door de dikke schil heeft hij een lange rijpingstijd en is daardoor gevoeliger voor vorst en schimmels.

Net als bij planten en bomen hebben ook de bladeren van druiven verschillende bladvormen, dit is het blad van de Malbec druif.

De Malbec druif is een kruising tussen 2 andere druivensoorten. In het verleden is hij ontstaan uit de Prunelard, een druif afkomstig uit de Gaillac en de Magdeleine Noir de Charentes, een druif die heel beperkt groeide rondom Montpellier.

Malbec wijn is heel donker van kleur en heeft een intense smaak. Je proeft vooral zwarte bes, kersen, pruimen, soms chocolade of zelfs tabak.
Door de donkere kleur wordt hij ook wel Black Wine genoemd.
De wijn bevat veel tannine uit de schil, pitjes en stelen van de druif.

In de Cahors bestaan de meeste wijnen uit 100%Malbec. Om de wijnen zachter te maken wordt er soms Merlot aan toegevoegd, dit mag in de Cahors nooit meer zijn dan een toevoeging van 30% Merlot, anders mag het geen Cahors wijn meer worden genoemd.
De Franse Malbec staat erom bekend dat deze pas mooi op dronk is als je hem wat langer laat rijpen, voor een echte bewaarwijn die soms wel 25 jaar bewaard kan worden wordt er maximaal 3% Tannat aan toegevoegd. De Tannat is een druif die een hele sterke concentratie tannines bevat en door deze aan de Malbec toe te voegen is deze langer te bewaren.
De tannines verzachten in de loop van de jaren wat resulteert in een mooie donkere soms wel paarse wijn.


Malbec wordt niet alleen in Frankrijk verbouwd, tijdens de periode van de druifluis nam de Franse botanicus Michel Aimé Pouget rond 1860 Malbec wortelstokken via Chili mee naar Argentinië. Vooral het gebied rondom Mendoza staat bekend om zijn Malbec wijnen. De gebieden liggen veel hoger dan in Frankrijk en er zijn meer wisselende temperaturen tussen dag en nacht. De wijnen uit deze regio zijn zachter en fruitiger en bevatten minder tannines.
De Argentijnse Malbec wordt ook wel eens de opstap genoemd naar de Franse Malbec, echter tegenwoordig worden er in de Cahors ook mooie jonge wijnen gemaakt die zacht en fruitig zijn.

Michel Aimé Pouget

Bij welke gerechten schenk je een Malbec?

Malbec past, door de hoge tannines, heel goed bij rundvlees, wild, lam en varkensvlees. Vooral met rood en gegrild vlees vormt deze een uitstekende combinatie.
Bij pasta’s moet je denken aan gerechten met een pittige volle saus, b.v. pasta bolognese en pasta’s met paddenstoelen en uien.
In de vegetarische keuken, bij Aziatische en andere pittige gerechten is het drinken van een Malbec zeker een aanrader.
Combineer de wijn ook eens bij een proeverij van kaas en/of vlees. Stevige kazen, eventueel met kruiden, blauwe kazen, stevige worstsoorten of vleeswaren genieten de voorkeur en voor de afwisseling zet je er walnoten en blauwe druiven bij.

Wil je een advies welke Malbec te schenken bij een gerecht neem dan met ons contact op, we adviseren je graag.





De geschiedenis van het oudste wijngebied van Frankrijk.

De geschiedenis van de wijnproductie in de Cahors, het oudste wijngebied van Frankrijk

Het oudste wijngebied van Frankrijk ligt rondom Cahors. Cahors is een plaats die op ongeveer 1050 km afstand ten zuiden van Utrecht ligt en 200 km ten oosten van Bordeaux.

In de 1e eeuw begint de geschiedenis van de Cahors wijn, toen rondom de stad Divona Cadurcorum, het latere Cahors, door de Romeinen de eerste wijngaarden werden aangelegd. De donker rode wijn werd graag gedronken door de Romeinse keizers en werd volop met een Gabare (houten vlot) over de rivier de Lot via Bordeaux naar Rome verscheept.

Door vernietigende  rooftochten van verschillende volkeren en met name de Vikingen werden de wijngaarden vernietigd en vele eeuwen is er weinig wijncultuur.

Een nieuwe impuls kreeg de wijn op 18 mei 1152 toen het huwelijk werd voltrokken tussen de Franse Eleonora van Aquitanië en de Engelse koning Hendrik de tweede. Op dit huwelijksfeest werd volop Cahors wijn geschonken en door de invloed van Eleonora komt de wijnbouw weer volop tot bloei. Door haar enthousiasme en het koningschap van Hendrik de tweede in Engeland werden er weer grote hoeveelheden Cahors via de haven van Bordeaux naar Engeland verscheept.
De zoon van Hendrik de tweede, Jan zonder land, verleent de wijnhandelaren zijn persoonlijke bescherming.

Helaas trok Hendrik de derde  tijdens zijn regeringsperiode een lelijke streep door de rekening. In 1241 kregen de wijnhandelaren uit de Bordeaux door zijn toedoen een privilege. Zij gingen lagere belastingen betalen en konden hun productie aanzienlijk uitbreiden. Bordeaux wordt dan een belangrijke havenstad, de rijke inwoners beheersen het economische leven en besluiten dat niemand nog wijn mag verkopen voordat de Bordeaux wijnen op de markt zijn gebracht. Dit betekende een zware slag voor de handelaren uit de Cahors.

Rond 1249 wordt Jacques Duèze in Cahors geboren, die op 7 augustus 1316 wordt gekozen tot Paus Jean XX11. Hij wordt een groot promotor voor de wijnen uit de Cahors.
In de Bordeaux worden dan zelfs de mindere wijnen gemengd met de excellente diep rode Cahors.
Rond 1700 had de Cahors wijn trouwe afnemers, waaronder Tsaar Peter de Grote die de wijn dronk als geneesmiddel voor zijn maagklachten. Door de orthodoxe kerk werd de Cahors zelfs tot miswijn gepromoveerd.

In de 18e eeuw op het hoogtepunt van de Cahors werd er veel wijn naar Noord Europa, Rusland en Amerika verscheept.
Helaas ging rond 1880 door het uitbreken van de ziekte Phylloxera (door de druifluis), de reputatie van de Cahors wijn voor meer dan een eeuw verloren.
Na een lange periode van zoeken kon opnieuw na de tweede wereldoorlog met de opbouw van de Cahors wijn worden begonnen, dit deed men uiteindelijk met onderstammen van Amerikaanse rassen die resistent bleken tegen deze druifluis.

Druifluis nakomelingen
bron: flickr


Opnieuw sloeg het noodlot toe op 8 februari 1956, een strenge vorst vernielde 95% van de wijnstammen.

In 1971 was er weer ruim 400 hectare aangeplant en verleende oud president George Pompidou de wijn het AOC kwaliteitskeurmerk. (Appellation d ’Origine Controlée). Inmiddels bedraagt de oppervlakte ongeveer 4500 hectare en is het een relatief klein wijngebied. Door alle inspanningen van de producenten in de Cahors maakt de wijn tegenwoordig een geweldige comeback, de jaarlijkse productie bedraagt op dit moment 20 miljoen flessen.