Kurk of schroefdop

Tijd voor een mooi glas wijn of je hebt je diner in gedachten al klaar.
Je scrolt op internet op zoek naar die ene wijn die je er perfect bij vindt passen of je gaat naar een slijterij en vind je wijn….. maar een schroefdop??

Tot een aantal jaren geleden was er maar één afsluiting voor de wijnfles en dat was de kurk. Een 250 jaar oud natuurlijk afsluitmiddel wat destijds de in olie gedrenkte lappen en houten pluggen is gaan vervangen.
Nu komen er steeds vaker synthetische kurken en schroefdoppen als afsluiter van de wijnfles.
De Zwitsers waren één van de eersten die gebruik gingen maken van een schroefdop op hun witte wijnen. Niet veel later werden ze gevolgd door Australië en Nieuw Zeeland die ook gebruik gingen maken van schroefdoppen op hun wijnflessen.

De kurkeik wordt van zijn bast ontdaan, dit gebeurd om de 9 jaar.

Tegenwoordig worden de kurken, waarvan de meeste gemaakt worden uit kurkeiken die in Portugal groeien vervangen door synthetische kurken.
Synthetische kurken worden gemaakt van polyethyleen. Polyethyleen is een kunststof waarvan ook de plastic melkflessen worden gemaakt. Deze kurken zijn ook zuurstof doorlatend.
Door het doordringen van zuurstof in de wijnfles vindt er oxidatie plaats en zal de wijn zich beter ontwikkelen.

synthetische kurk
foto bron: bms wijndepot

De aluminium schroefdop heeft een folie boven in de dop die de rand van de fles afdicht en zo geen zuurstof door laat.
Een schroefdop is prima voor wijnen die niet meer dan 5 jaar oud worden, meestal zijn het frisse, fruitige wijnen.
De fles is makkelijk te openen, is luchtdicht afgesloten en de dop is goedkoper dan kurk. Helaas is de fles die nodig is voor het plaatsen van een schroefdop iets duurder en een nadeel is dat een schroefdop vaak wordt geassocieerd met een goedkope wijn.
Er worden tegenwoordig proeven gedaan met het maken van zuurstof doorlatende schroefdoppen en deze zullen in de toekomst zeker de huidige schroefdoppen gaan vervangen. Met deze doppen zal ook de kans op een reductief aroma (geur van eieren en dierlijke aroma’s) door het luchtdicht afsluiten van de wijn in de fles verminderen.

Aluminium schroefdoppen

Wat is “kurk” in een fles wijn

Kurk kan in een goedkope maar ook in een dure fles wijn voorkomen, het heeft niets te maken met de ouderdom van de wijn of met een stukje echte kurk in je wijn.
De wijn ruikt chemisch en muf, naar nat karton, sommigen zeggen zelfs naar een natte hond en geeft een onaangename bittere nasmaak.
Een kurkgeur /smaak is het gevolg van een chemische verbinding, beter bekend als TCA (trichlooranisol).
Hierbij komen schimmels in contact met chloorfenolen. Chloorfenolen kunnen op allerlei manieren ontstaan, bij het reinigen van de wijnflessen, in de kurkfabriek, op houten vaten, op pallets maar ook op materialen in de wijnkelders, zoals bij het niet goed reinigen van de leidingen.
Deze verbinding kan via de doorlaatbare kurk doordringen in de fles wijn. Een reden voor steeds meer wijnproducenten om er alles aan te doen om “kurk” in de fles te voorkomen. Heel wat producten zijn de kurk gaan vervangen door een synthetische kurk of schroefdop. De Fransen spreken in het geval van het doorlaten van deze verbinding over “le goût de bouchon”
Als je een fles opent en je twijfelt of deze naar kurk ruikt en smaakt is het advies de wijn over te schenken in een karaf en eerst goed te laten beluchten. Zeker bij een wijn die veel tannine bevat. Na een tijdje zal dan de geur verdwenen zijn of nog beter te ruiken zijn. Wanneer de geur sterker is geworden weet je zeker dat er “kurk” in je fles wijn zit.

Kurk of schroefdop, het blijft een persoonlijke keuze, aan de kwaliteit van de wijn zal het niet liggen. Het is meer het imago van de wijnfles, want bij een schroefdop mis je natuurlijk wel het bekende plop momentje bij het openen van de fles.